MAKALELER

DIŞ TİCARET FİRMALARININ ALMASI GEREKEN "CE" BELGESİ STANDARTLARI

 

 

CE NEDİR?

 

Dünyadaki en büyük ekonomik ve siyasi güç olma iddiasıyla yola çıkan Avrupa Birliği, üye ülkeler itibarıyla teknik standartlar arasında da bir uyum sağlamak amacıyla çeşitli sistemler geliştirmiştir. Bu sistemlerin en önemli amacı, aynı teknik standartlarda üretim yapılmasını sağlamaktır.

 

1995 yılı başından itibaren çoğunluğu zorunlu olmamakla beraber, AB'ye ithal edilecek ürünlerde AB normlarına uygunluk ifadesi olan CE işareti aranmaya başlanmıştır. Bu işaret, ürünün direktiflerce belirlenen şartlara uygun olarak üretildiğini ve pazara sürüldüğünü belirtir. Ülkemizde de üretilen ve ihraç edilen ürünler için CE Belgesi zorunluluğu bulunmaktadır. Topluluğa ithal edilen ürünlerde CE işareti olmadığı taktirde, zarardan ithalatçı ve üretici sorumlu olacaktır.

 

CE Harfleri Fransızca "Conformité Européenné", İngilizce "Conformity of Europe", Türkçe "Avrupa Normlarına Uygunluk" sözcüklerini ifade etmektedir.

 

CE işareti, Avrupa Birliği içinde, direktiflerde belirtilen ürünlerin serbestçe dolaşabilmesi için imalatçı tarafından ürün üzerine vurulması gereken, ürünün sağlık, güvenlik ve emniyet şartlarına uyduğunu belirtir semboldür. Avrupa Topluluğu ülkeleri içindeki ve arasındaki, sınırlar arası trafikte bir vize veya pasaport görevi görmektedir. Saklanan, korunan, sorulduğunda resmi makamlara verilen bir ürün uygunluk taahhüdüdür. CE işareti resmi bir işaret olup, bütün AB ülkelerinde geçerlidir. CE markası imalatçı tarafından vurulan bir marka olup, kalite markası veya garanti belgesi değildir. Kalitenin başladığı seviyeyi gösterir. CE markası, tüketiciler için değil, yetkililer için vurulmaktadır. Bu seviyenin altındaki mamuller emniyetsiz olarak nitelenir ve piyasaya arz edilmezler, dolayısıyla kalitesiz olarak kabul edilirler. Şayet bir ürün CE ile markalanmış ise, AB direktiflerine göre üretildiği kanaati ile bu ürünün AB ülkelerinde serbest dolaşımına ve pazarlanmasına izin verilir. Kişilerin serbest dolaşımını sağlayacağı anlamını taşımaz. Avrupa’ ya ihraç edilen, direktifler kapsamında olan her ürünün CE markalı olması şartı aranmaktadır.

 

CE logosu taşıyan bir ürün aşağıdakileri sağladığını taahhüt eder:

 

İnsan emniyeti, 
İnsan sağlığı,
• Can ve mal emniyeti,
• Çevre korumas
ı, 
• Enerji tasarrufunu öngörür.

 

NASIL KULLANIR?

 

İmalatçı / ithalatçı tarafından vurulur. 

 

• CE markası EU Direktiflerinin ve Uygunluk prosedürlerinin ürün üzerinde onaylandığını belirtir. 
• CE uygunluk işareti "CE" harflerini taşır. 
• Özel boyutlar verilmediğinde, CE işareti en az 5 mm yüksekliğinde olmalıdır. 
• CE işareti ürüne veya onun bilgilerinin yer aldığı etikete yada plakasına konmalıdır. 
• CE markası seçilebilir, görünebilir, okunaklı ve silinmez bir şekilde konulmalıdır. 
• CE işaretinin, üretim kontrol aşamasının son evresinde konulmak zorunluluğu vardır. 
• Teknik Dosyanın Oluşturulması:

 

      - Ürünle ilgili tüm teknik bilgiler. 
      - Kullanım talimatları, kılavuzlar. 
      - Varsa Test Raporları.
      - Üretimde kullanılan ulusal ve uluslar arası standartlar listesi
      - Tedarik listesi,
      - Tedarik ürünler CE Kapsamında ise sertifikaları ve test raporları
      - CE Uygunluk Deklarasyonu.

 

CE markası taşıyan bir üründe tehlike oluşturursa aşağıda belirtilen önlemler alınır:

 
• Ürün pazardan çekilir. 
• Ürünün pazara arzı önlenir. 
• Ürünün kullanılmasını önlenir. 
• Serbest ticaret önlenir. 
• EU komisyonuna bildirilir.
• Cezai müeyyide uygulanır.

 

EU Komisyonu, üye ülkelere yukarıdaki önlemleri kendi sınırları içinde ki ölçülere göre almalarını bildirir.

 

CE İŞARETİ OLMAZSA NE OLUR?

 

Bu işareti taşıması gerektiği halde taşımayan ürünün ülkemizde üretilmesi ve AB üyesi ülkelere ihracatı mümkün değildir. Mevzuat uyumu tamamlandıktan ve söz konusu direktifler yürürlüğe girdikten sonra bu işareti taşımayan ürünlerin iç piyasaya arz edilmesi de mümkün olmayacaktır.

 

CE SORUMLULUĞU KİMDEDİR?

 

CE işareti üreticilere çok ağır sorumluluklar getirmektedir. Bu işareti ürününe koyan, malın bütün AB direktiflerine uygun olduğunu belgelemiş oluyor. Bu durumda eğer bir tüketici bu ürünü kullanırken bir zarar görürse tazminat alma hakkına sahiptir. CE işaretinin diğer bir özelliği ise ispatlama zorunluluğunu üretici firmaya yüklemesidir. Malın AB direktiflerine uygun olarak üretildiğini, zararın tüketicinin yanlış kullanımından kaynaklandığını ispatlama sorumluluğu üreticinindir. Eğer üretici bunu ispatlayamazsa, tazminat ödemekle yükümlü olacaktır. Eğer üretici ürünün AB direktiflerine uygun olarak üretildiğini ispatlarsa, olayın bir başka boyutu ortaya çıkıyor. Tüketiciye tazminatı AB ödüyor. Çünkü üretici AB direktiflerine uygun üretim yapmış ve tüketici de ürünü hatalı kullanmamışsa, o zaman AB direktiflerinde bir hata bulunmaktadır. Tüketicinin zararı, AB direktiflerindeki hatadan kaynaklandığına göre, bunun bedeli de AB tarafından ödenecektir.

CE işareti çalışmaları sırasında, direktiflerde belirtildiği gibi hazırlanması gereken "Teknik Dosya"yı oluşturulan komisyon inceler ve sonucunda üretici ve ithalatçı için katı yaptırımlarda bulunabilir. Üretici bu nedenle, ürün sorumluluğunun sadece kendisinde olduğunu göz önüne alarak, eksiksiz ve yanlışsız olarak hazırladığı Teknik Dosyayı en son ürünün üretildiği tarihten itibaren 10 yıl süre ile saklamakla 

 

CE BELGESİ ALMAK İSTEYENLER NELER YAPACAK?

 

Bir ürününe yada ürünlerine CE markalaması yapmak isteyen bir kuruluşun, öncelikle bu ürüne ilişkin bir teknik dosya hazırlamalıdır. Teknik dosya, CE çalışmalarının temelini oluşturmaktadır. Firma ister riskli sınıfa girmeyen cihaz üretiyor ve dolayısıyla ile kendi CE vurma yetkisini kullanıyor olsun (bu noktada dilerse danışmanlık hizmeti alabilir), ister riskli ürün üretiyor ve dolayısıyla yetkili bir kurum tarafından test edilmesi gerekiyor olsun, bir teknik dosya hazırlanır.

 

CE markalama hakkını kullanmak isteyen üretici bu dosyayı üretimi boyunca ve üründe fonksiyonel bir değişiklik olmadığı sürece saklamalıdır. Bu dosya, firma dışından CE ile ilgili yapılacak her tür başvuru için referans oluşturacaktır. Yetkili bir kurum tarafından belgelendirilecek olan bir firma ise bu dosyanın bir kopyasını kendinde bulundurur ve orijinalini söz konusu yetkili kuruma verir.

 

CE İŞARETİNİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

 

Ce belgelendirmenin başlıca özellikleri aşağıda madde madde sıralanmaktadır:

•CE işareti resmi bir işarettir ve bütün AB ülkelerinde geçerlidir.
•CE işareti ile ilgili olarak yapılan, AB düzenlemelerinin milli mevzuatları değiştirmesidir. Yani ülkelerin kendi mevzuatlarındaki (bu konudaki) düzenlemelerin, AB düzenlemelerinin yürürlüğe girmesiyle herhangi bir geçerliliği kalmamakta ve ilgili direktife uygun hale getirilmesi gerekmektedir.
•Bu işaretin yer aldığı ürün için belirlenen kriterlere imalatçı tarafından uyulduğunu ve gerekli uygunluk çalışmasının yapıldığını göstermektedir. CE işaretinin yer aldığı ürünler ilgili direktiflerde belirlenmiş tüm kriterlere uygun olmalıdır. Kriterlerden bir bölümünü gerçekleştirip bir bölümünü gerçekleştirmeden işaretin ürüne konulması mümkün değildir.
•Ülkelerin milli standartlar
ını gösteren işaretlerin CE varlığını ortaya koymamasıdır. Yani ülkemizde TSE damgası taşıyan bir ürünün aynı zamanda CE işaretine sahip olacağını düşünmek yanlıştır. Ancak CE işareti gereken ürünler için ülke bazında uyuma yönelik yasal düzenlemelerin yapılması zorunlu olduğundan, CE işareti bulunan ürünlerin canlılar için aynı zamanda belirli bir emniyet güvencesi yansıttığı söylenebilir.
•Bu konudaki direktifler AB Komisyonu, üye ülkeler ve AB Standardizasyon Teşkilatlarının üzerinde mutabakat sağladıkları konularda Avrupa Standardizasyon Komitesi (CENELEC) tarafından hazırlanır. Kabul edilen direktif ve ilgili standartlar AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanarak yürürlüğe girer.
•CE işareti ile ilgili temel varsayım üreticinin bizzat kendisinin ürettiği ürünün ilgili direktife uygunluğunu sağlaması ve kontrol etmesi olduğundan, CE işaretini de ürün üzerine kendisi koyar. CE işaretini veren bir kuruluş yoktur. Sadece AB içinde ilgili direktiflerde belirlenmiş durumlarda yüksek risk taşıyan ürünler için uygunluk değerlendirmesi yapan onaylanmış kuruluşlar bulunmaktadır. Bunun dışında kalan ürünler için gerekli uygunluk çalışması yapıldıktan sonra, her kuruluş kendisi CE işaretini ürünün üzerine koyabilir.
•CE işaretini taşıyan bir üründen dolayı bir kaza meydana gelirse ya da AB üye ülkelerinden biri tarafından işaretin gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği iddia edilirse, üretici gerekli kriterlerin tümünün yerine getirildiğini ve kendi hatasından kaynaklanan bir durum olmadığını ispatlamak zorundadır. Bu nedenle, CE işareti ürün üzerinde yer alırken, gereklerinin tam olarak yerine getirilmesine dikkat edilmelidir. Gerekleri tam olarak yerine getirilmeden CE işareti koymanın büyük riskleri bulunmakta olup, üretici ağır cezalarla cezalandırılmaktadır.


SİZ DE HABERDAR OLMAK İSTER MİSİNİZ ?

Gelişmelerden ve hizmetlerimizden haberdar olmak için kayıt olun.

© Her Hakkı Saklıdır. INC Girişim Danışmanlık Ltd Şti.